Оңайлатылған режим: салық салынатын табысты азайту және есептеу

Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексі оңайлатылған салық режиміндегі кәсіпкерлерге салықты заңды түрде үнемдеу мүмкіндігін береді. Бұл ретте, оңайлатылған режимдегі жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер (ТОО) үшін корпоративтік табыс салығы (КТС), ал жеке кәсіпкерлер (ЖК) үшін жеке табыс салығы (ЖТС) есептеу кезінде салық салу объектісін төмендетуге болады.

Оңайлатылған декларация негізіндегі арнайы салық режимін қолдану кезінде табыстарды анықтау тәртібі ҚР Салық кодексінің 724-бабында сипатталған.

724-баптың 1-тармағына сәйкес, оңайлатылған режимдегі салық төлеуші КТС немесе ЖТС есептеу кезінде салық салу объектісін (салық кезеңінде алынуға жататын немесе алынған табыс, шығыстарды есепке алмағанда) өз жұмыскерлерінің табыстары бойынша жұмыс беруші ретінде жұмсаған шығыстары сомасына азайтуға құқылы. Бұл құқық салық салу объектісі күнтізбелік жылдың басынан бастап жиынтық түрде 24 000 АЕК-тен асқан айдан бастап қолданылады.

2026 жылы 24 000 АЕК мөлшері 103 800 000 теңгені құрайды. Яғни, егер оңайлатылған режимдегі кәсіпкердің табысы жыл басынан бері 103 800 000 теңгеден асса, онда ол еңбек ақы қорына (ФОТ) жұмсалған соманы табысынан азайта алады.

Мысал ретінде, оңайлатылған режимдегі ЖК қызметкерлеріне ай сайын 2 000 000 теңге жалақы есептейді. 2026 жылғы қаңтар–мамыр аралығындағы табысы:

• Қаңтар – 20 000 000 теңге
• Ақпан – 20 000 000 теңге
• Наурыз – 20 000 000 теңге
• Сәуір – 25 000 000 теңге
• Мамыр – 30 000 000 теңге

Барлығы: 115 000 000 теңге. Осылайша, 2026 жылдың мамыр айында кәсіпкердің табысы 24 000 АЕК-тен асты.

Маусым айындағы табыс 30 000 000 теңгені құрады. Демек, 2026 жылдың мамырынан желтоқсанына дейін ЖК ай сайын қызметкерлерге төленетін табыс сомасына, яғни 2 000 000 теңгеге салық салу объектісін азайта алады. Кәсіпкер 1-жартыжылдықта мамыр және маусым айларында азайту құқығын пайдалана алады.

Егер 724-баптағы құқық пайдаланылмаса, 2026 жылдың 1-жартыжылдығы үшін ЖТС: 20 000 000 + 20 000 000 + 20 000 000 + 25 000 000 + 30 000 000 + 30 000 000 = 145 000 000 теңге.

145 000 000 теңге × 3% (Алматы қаласы бойынша оңайлатылған режимдегі ЖТС мөлшерлемесі) = 4 350 000 теңге. Ал егер азайту құқығы қолданылса: 145 000 000 – 2 000 000 (мамыр) – 2 000 000 (маусым) = 141 000 000 теңге.

141 000 000 теңге × 3% = 4 230 000 теңге. Нәтижесінде, ЖТС бойынша үнем: 4 350 000 – 4 230 000 = 120 000 теңге.